Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Από τα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας στα Νέα Αλατσάτα του Βύρωνα

Tα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας βρίσκονται, απέναντι από τη Χίο, στη χερσόνησο της Ερυθραίας.

Η αρχαία ελληνική πόλη Ερυθρά ή Ερυθραί (μετέπειτα Λυθρί, σήμερα Ildiri) πρωτεύουσα της περιοχής, πήρε το όνομά της σύμφωνα με τον Παυσανία από τον Έρυθρο γιο του Ραδάμανθυ όταν οι Κρήτες επεκτείνοντας την κυριαρχία τους εγκαθίστανται εκεί κατά τον 14ο π.Χ. αιώνα. Πριν από τους Κρήτες στις Ερυθρές κατοικούσαν οι Κάρες και οι Λέλεγες.

Μετά την κατάκτηση από τους Οθωμανούς ο Ελληνισμός της περιοχής αφανίζεται. Όσοι είχαν επιζήσει κατέφυγαν στα ορεινά του Μίμαντα ή έφυγαν για τα νησιά. Μόνο μικρές εστίες από Έλληνες ψαράδες παρέμειναν στο Τσεσμέ.

14 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης των Ερυθρών ο εύφορος κάμπος που ως τότε ήταν ακατοίκητος θα μοιραστεί σε δύο αγάδες τον Τοργκούτ και τον Μεμίς. Αυτοί προσλαμβάνουν εργάτες από τη Χίο και παίρνουν δούλους από πειρατικά καράβια.

Γύρω από τα κονάκια των δύο αγάδων δημιουργούνται μικροί οικισμοί που αποτελούν την απαρχή της δημιουργίας της μετέπειτα πόλης των Αλατσάτων.

Μεταξύ 1774 και 1830 κατέφυγαν εκεί με την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής, Ηπειρώτες, Μοραΐτες, Κρητικοί, Χιώτες, Ψαριανοί, Ευβοιώτες και Κυκλαδίτες. Ενδεχομένως να κατέβηκαν και από τα ορεινά χωριά του Μίμαντα απόγονοι εκείνων που είχαν καταφύγει εκεί με την Οθωμανική κατάκτηση της Ερυθραίας.



Από τα αλλεπάλληλα μεταναστευτικά κύματα οι δύο οικισμοί που αναπτύχθηκαν γύρω από τα κονάκια των δύο μεγαλοτσιφλικάδων της περιοχής, σιγά-σιγά ενώθηκαν σε μια πόλη που πήρε ένα ιδιόμορφο μακρόστενο σχήμα. Οι μεταναστεύσεις αυτές συντέλεσαν στη δημιουργία της δεύτερης σχεδόν αμιγώς χριστιανικής πόλης της Μικράς Ασίας μετά το Αιβαλί, τα Αλάτσατα.

Έντονο είναι το Ελληνικό στοιχείο στη πόλη των Αλατσάτων κατά το 19ο αιώνα. Μετά την ήτα της Τουρκίας το 1914 στους βαλκανικούς πολέμους, οι Έλληνες κάτοικοι των Αλατσάτων εκδιώκονται βίαια από τον Οθωμανικό στρατό και στα σπίτια τους εγκαθίστανται μουσουλμάνοι πρόσφυγες των Βαλκανίων από το Κόσοβο τη Βοσνία, τη Θεσσαλονίκη και τα νησιά του Αιγαίου. Οι Αλατσατιανοί παίρνουν το δρόμο της προσφυγιάς που ονομάστηκε "πρώτος διωγμός"

Όταν το 1919 ο Ελληνικός στρατός κατέλαβε τα Αλάτσατα, περίπου 5.000 Αλατσατιανοί επέστρεψαν και ανασυγκρότησαν τη πόλη στην οποία έζησαν μέχρι το 1922. Όλος ο ανδρικός πληθυσμός από 18 - 45 ετών αιχμαλωτίσθηκε. Οι εναπομείναντες γυναικόπαιδα και γέροντες, μεταφέρθηκαν πεζοί στο Τσεσμέ από όπου μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα.

nea alatsata

Οι Αλατσατιανοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, στην Αττική, την Εύβοια, τη Κρήτη, τη Χίο, τη Λέσβο, τη Σάμο, τη Θεσσαλονίκη και το Αγρίνιο. Περιοχές με οικισμούς που φέρουν την ονομασία ‘’Νέα Αλάτσατα’’ υπάρχουν στο Δήμο Βύρωνα στην Αθήνα, στο Ηράκλειο της Κρήτης και στη Χαλκίδα.

Για τα Νέα Αλάτσατα του Βύρωνα έχει γραφτεί και βιβλίο από το γιατρό Κωνσταντίνο Γκαρμάτη.

Στη Βοστώνη υπάρχει περιοχή "Μικρά Αλάτσατα".

Ακόμα και τη Νέα Ερυθραία ίδρυσαν πρόσφυγες από την περιοχή της Ερυθραίας χερσονήσου της Μικράς Ασίας και συγκεκριμένα από τα χωριά Λυθρί, Βουρλά , Αλάτσατα, Τσεσμέ κ.α.


Σύλλογος Αλατσατιανών "τα εισόδια της Θεοτόκου"

Ευχαριστούμε τη Μαριάννα Μαστροσταμάτη για τη βοήθεια που μας πρόσφερε στη κατανόηση της ιστορίας των Αλατσάτων.




Ακούστε και το παραδοσιακό τραγούδι "η Αλατσατιανή" ηχογραφημένο στη Νέα Υόρκη το 1928.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Αττικό ζωολογικό πάρκο, χάρτης - πρόσβαση, πληροφορίες και βίντεος

Το Αττικό πάρκο είναι ένα από τα μεγαλύτερα ψυχαγωγικά και εκπαιδευτικά πάρκα για παιδιά και ενήλικες στην Ευρώπη. Θα το βρείτε στη Θέση Υαλού στα Σπάτα, Λεωφορειακή Γραμμή 319 ( Από το Σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας). Χάρτη για το πως θα πάτε οδικώς με αυτοκίνητο δημοσιεύουμε παρακάτω.

Κάποτε στην Αθήνα οι μοναδικοί ζωολογικοί κήποι ήταν ο Εθνικός (Βασιλικός) Κήπος με ελάχιστα είδη και τό άλσος της Ν.Φιλαδέλφειας πού είχε δύο ψωραλέα λιοντάρια, καμήλες, ένα ζευγάρι λύκων και ένα αλεπούδων τα ζώα ήταν σε άθλια κατάσταση γιατί δεν τα φρόντιζε κανείς.


Το Μάιο του 2000 στα Σπάτα άρχισε να λειτουργεί το Αττικό ζωολογικό Πάρκο. Ένας μοντέρνος ζωολογικός κήπος 190 στρεμμάτων που ίδρυσε ο Zαν-Ζάκ Λεσουέρ.


Update 7/2013
Sunset Wednesdays


Μπορείτε να πάτε στις 18.30, όταν πέφτει ο ήλιος, από τις 24/7, καλοκαιρινή προσφορά μειωμένου εισιτηρίου τις Τετάρτες στο Αττικό Πάρκο: 11 ευρώ για όλους! Ξεκινήστε τη βόλτα σας από τους νεοαφιχθέντες και παιχνιδιάρηδες Μυρμηγκοφάγους, θαυμάστε τον Ακίντα -το …

Όταν πάγωσε ο Βόσπορος

Στις 24 Φεβρουαρίου 1954 οι άνθρωποι στην Κωνσταντινούπολη ξύπνησαν με μια έκπληξη. Κοιτάζοντας στο Βόσπορο είδαν ότι ήταν "σκεπασμένο" με κομμάτια πάγου και μίνι παγόβουνα:



Μάλιστα, υπήρξαν σημεία(όπως μεταξύ Rumeli Kavagi-Poyrazkoy--ένα από τα πιο στενά σημεία
του Βοσπόρου) όπου άνθρωποι "πέρασαν περπατώντας απέναντι".

Τι είχε συμβεί; Ο Δούναβης μετέφερε μεγάλα κομμάτια πάγου στην Μαύρη Θάλασσα. Μέρος αυτών πέρασε τα στενά του Βοσπόρου. Οι ακτές σε Büyükdere, Çengelköy και Kanlıca γέμισαν πάγο. Αυτή η κατάσταση μέσες άκρες συνεχίστηκε έως το Μάρτιο.

Η θερμοκρασία είχε πέσει στους -6 βαθμούς. Η θαλάσσια συγκοινωνία σταμάτησε. Κι ένα Σοβιετικό πλοίο που βυθίστηκε.

Δε λέω, παλιότερα ήταν πιο δυνατοί οι χειμώνες στην Πόλη. Αλλά το να περάσω περπατώντας το Βόσπορο ξεπερνά κάθε φαντασία...

Ορισμένοι θα έχουν ακούσει από παππούδες γιαγιάδες για τον χειμώνα του 1929 στην Κωνσταντινούπολη. Συγκεκριμένα αρχές Μαρτίου πάλι θεάθηκαν κομμάτια πάγου, πάγωσε ο Κεράτιος, και στα…

Το Νιχώρι στο Βόσπορο (Yenikoy), Κωνσταντινούπολη.

Θα ξεκινήσω με το ποίημα του Καβάφη.

 "Το Νιχώρι" - Καβάφης
Ξένε, σαν δης ένα χωριό όπου γελάει η φύσις,
κ’ εις κάθε πλάτανο κοντά που κρύπτεται
 μια κόρη ωραία σαν το τριαντάφυλλο
— εκεί να σταματήσης· έφθασες, ξένε, στο Νιχώρι.

Κι όταν το βράδυ έλθη, αν βγης έξω να περπατήσης και βρης εμπρός σου καρυδιές,
στον δρόμο μη προχώρει του ταξιδιού σου πια.
Aλλού ποιον τόπο θα ζητήσης καλύτερον απ’ το Νιχώρι.

Τέτοια δροσιά δεν έχουνε αλλού στον κόσμο οι βρύσεις,
των λόφων του την αρχοντιά αλλού δεν έχουν όρη·
και με της γης την μυρωδιά μονάχα θα μεθύσης,
ολίγο αν μείνης στο Νιχώρι.

Την πρασινάδα που θα δης εκεί να μην ελπίσης που σ’ άλλο μέρος θα την βρης.
Aπ’ το βουνό θεώρει τους κάμπους κάτω και ειπέ πώς να μην αγαπήσης
αυτό μας το μικρό Νιχώρι.

Πως αγαπώ υπερβολές, ω ξένε, μη νομίσης.
Υπάρχουν τόποι εύφοροι πολλοί και καρποφόροι.
Πλην έχουν κάτι χωριστό, και συ θα ομολογήσης,
καρποί και άνθη στο Νιχώρι.

Εάν στης Κουμαριώτισσας της Παναγίας θελήσ…